د نرياب ډېم، مېوې او د غنمو پټي
د کلي اقتصاد او ژوند د غره د اوبو پر زېرمه، لاسي جوړو شوو ويالو او د زردالو، شفتالو، بيرو، الوچو او غنمو پر بډايه پټيو ولاړ دی.
ډېم او کليوالې ويالې
د شمال په غاښي کې د نرياب ډېم له جوړېدو وړاندې کرنه يوازې بارانونو ته سترګې په لاره وه. دا ډېم د دوبي سېلابونه او چينې راټولوي، د ځمکې لاندې اوبه تازه کوي او تر پټيو پورې ويالې بهوي.
د مېوو ډولونه او د حاصل وختونه
زردالو (Khubani)
تازه خوړل کېږي او لمر ته وچېږي ترڅو په ژمي کې د کورنۍ او مېلمنو د دسترخوان سينګار شي.
الوچه او بېرې (Alucha)
په لرګينو صندوقونو کې بارېږي او سهار وختي د کوهاټ او پېښور د مېوو منډويو ته لېږدول کېږي.
شفتالو (Aroo)
د غرو پر لوړو برخو کې د سړې هوا له امله ډېر اوبلنه او خوږه شفتالو پخېږي.
املوک (Amlok)
د مني په وروستيو کې کله چې پاڼې تويې شي پخېږي، چې د کال وروستۍ خوږه مېوه ګڼل کېږي.
د وارابندۍ پښتون نظام
په نرياب کې د ويالو اوبه د پخواني او عادلانه وارابندۍ نظام له لارې وېشل کېږي. هره کورنۍ او پښه په اونۍ کې د څو ساعتونو لپاره د خپل حق له مخې اوبه خپلو ځمکو ته تاووي.
د اوبو نوبت د کليوالو د ټاکل شوي ميراب (د اوبو مشر) تر څار لاندې وي. د وچکالۍ پر مهال وارونه په برابره توګه کمېږي ترڅو د هېچا باغ بې اوبو پاتې نه شي.